Fieldtrip

Midden tussen de bedden pepers staat onder een afdakje een tafel gedekt met batikkleedje.Daarop allerlei heerlijkheden. Gekookte doppinda’s, bakbananen in de schil gekookt, het klinkt niet bijzonder maar smaakte heerlijk. Gebakken singkong (cassave) jummie. Voor iedereen is er een flesje water bij. Op een tafeltje iets achteraf staan de kelapa mudah, jonge kokosnoten met een rietje er in. Fantastische dorstlessers. De tuinder verwacht ons, dat is duidelijk. Hij heeft een mooi geel Ewindovestje aangetrokken voor de gelegenheid. Wat een fleurige man die enthousiast vertelt over alles wat hij onderneemt in zijn bedrijf.

Ik eet een hapje, drink de kokosnoot langzaam leeg en luister naar het gesprek. Een klein poosje boeit mij dat wel maar al snel krijg ik de neiging om mee te gaan praten en dat is niet de bedoeling. Jan is hier aan het werk. Hij en de hele club mensen van Ewindo die ons vergezelt stellen de vragen. Stilletjes sluip ik onder het afdak vandaan want al een heel poosje voel ik dat ik op zoek naar een wc moet. Vindt maar eens een rustige plek op Java. Dat is bijna onmogelijk. Achter wat bananenbomen is een waterbassin, perfecte plek om te plassen. Ik zak voorzichtig richting het water en kan achter het dijkje verdwijnen. Zo, dat lucht lekker op.

Via de dijkjes tussen de sawah’s kom ik in de rijstvelden terecht. Vrolijke Javaanse vrouwen die midden op de dag rijst aan het dorsen zijn, willen met mij op de foto. Ze bedanken mij en wensen mij ‘sehat, sehat en panjang umur’ (gezondheid en een lange leeftijd) Alweer een moment van mij gezegend voelen. Later hoor ik de wens vaker uitgesproken worden en merk dan dat mensen antwoorden met ‘amin.’ Wat een gave gewoonte! Wij voelen ons fit deze reis. De eerste dagen in Indonesië dacht ik steeds terug aan India waar we allebei flink beroerd waren. Ik verwachtte bijna dat er weer zoiets zou gebeuren. Gelukkig valt dat mee.

Na dit eerste bezoek rijden we door naar Brebes. Hét gebied waar vanouds heel veel sjalotten geteeld werden. We kijken links en rechts van de weg en zien slechts grote fabrieken. Jan en consorten bezoeken een winkel in agrarische benodigdheden. Als ik na een wandeling door de buurt bij hen aansluit, gaan ze net naar het dakterras. Zover je kunt kijken geen sjalot meer te zien. Kan dit bedrijf overleven als er geen boeren meer zijn? De beide jonge eigenaren zijn slim genoeg. De één heeft in Iowa gestudeerd, de meest agrarische staat van Amerika. Ze laten weten dat ze dit jaar niet alle zaad dat ze bij Ewindo besteld hebben konden verkopen. Geen goed teken.

Tenslotte gaan we naar een sjalottenteler in Tegal. Het is al donker als we er aan komen. Wij zitten op de bank. Het grootste deel van het gezelschap gezellig op de vloer. Twee kleine jongetjes kijken met grote ogen rond. De vader van het gezin doet het woord. De dochter spreekt Engels. Ze heeft vier jaar in Singapore gewerkt. Nu kweekt ze samen met haar vader sjalotten en sawi, een soort paksoi. De sjalotten worden om de twee dagen bespoten met bestrijdingsmiddelen. Wat een rampzalig idee is dat. Johan Kieft meldde het al, in een reactie. Dat het lijkt alsof in gebieden waar vaak gif gespoten wordt veel meer dan gemiddeld de ziekte van Parkinson voorkomt. Deze vriendelijke, ondernemende familie, ik wens hen in gedachten toe dat ze sehat sehat blijven.

In Tegal eten we in een restaurantje waar Jan een tikus (rat) over de muur ziet lopen. Even later nog een echte Indonesische ontmoeting: Naast het bed in de hotelkamer trippelt een klein kakkerlakje. De allereerste (en enige tot nu toe) die we zien. Hallo Zaza! Mevrouw Helderder heeft je niet te pakken gekregen! Ik laat je lopen en neem je mee in mijn verhaal. Het tweede stukje dat ik vandaag post. Een inhaalmanoeuvre!